Zespół jelita drażliwego IBS – czym jest, jakie są objawy i jak sobie z nim radzić


Spośród chorób cywilizacyjnych, najczęściej wymienianymi przez lekarzy są nadciśnienie, podwyższony cholesterol czy otyłość. Niektórzy jednak zaliczają do nich także choroby charakterystyczne dla coraz powszechniejszego w naszym społeczeństwie siedzącego trybu życia. Jedną z takich przypadłości jest IBS, czyli zespół jelita drażliwego. Jest to choroba przewlekła, jednak nie wywołuje ona innych schorzeń i, co najważniejsze, nie jest chorobą śmiertelną. Czym charakteryzuje się IBS i w jak wygląda jego leczenie? Czy przy obecnym stanie wiedzy można tę chorobę skutecznie wyleczyć?

Czym jest zespół jelita drażliwego IBS?

Zespół jelita drażliwego (Irritable Bowel Syndrome) jest przewlekłą chorobą układu pokarmowego. Polega ona na występowaniu nawracających zaburzeniach pracy jelit, często związanych z nieprzyjemnymi dolegliwościami. Ich główną przyczyną jest nadreaktywność związana z organicznymi lub biochemicznymi zmianami w organizmie. Szacuje się, że na IBS cierpi obecnie nawet 30% populacji, szczególnie osoby po 20. i przed 40. rokiem życia. Jest to jednocześnie najpowszechniej występujące zaburzenie układu pokarmowego. Częściej zapadają na tę chorobę kobiety niż mężczyźni. Mimo tego, że każdy pacjent może przechodzić tę chorobę na swój sposób, badaczom udało się wyodrębnić kilka charakterystycznych cech zespołu jelita drażliwego, które pozwalają na jego prawidłowe zdiagnozowanie. Jakie są najczęstsze objawy IBS?

Jakie są objawy zespołu jelita drażliwego?

Do zdiagnozowania zespołu jelita drażliwego wykorzystuje się tzw. Kryteria Rzymskie IV zaburzeń czynnościowych. Obejmują one nawracające bóle brzucha, występujące co najmniej raz w tygodniu w przeciągu ostatnich trzech miesięcy. Trwają od co najmniej sześciu miesięcy, a towarzyszą im przynajmniej dwa z trzech objawów: związku z defekacją, związku ze zmianą częstości oddawania stolca lub związku ze zmianą konsystencji stolca. Dodatkowymi symptomami, na jakie uskarżają się pacjenci, są wzdęcia i nadmierne gazy, ból brzucha, ale także ospałość, bóle głowy, bóle pleców, nocne, częste i naglące oddawanie moczu lub niekompletne opróżnianie pęcherza moczowego. IBS diagnozuje się po wywiadzie i badaniu lekarskim, które, w celu wykluczenia innych chorób, może obejmować badanie USG jamy brzusznej.


ZOBACZ TEŻ: Len – jakie ma właściwości i wpływ na zdrowie?


Czy znane są przyczyny powstawania zespołu IBS?

Za występowanie zespołu jelita drażliwego w głównej mierze obwini się nieprawidłowości w obrębie flory jelitowej. Czynnikami, które mogą je powodować, są między innymi stres, pozycja siedząca, przebyte zabiegi operacyjne i infekcje, długotrwałe przyjmowanie leków w postaci tabletek: antybiotyków, ale także leków przeciwbólowych i leków na przeziębienie bez recepty. Nierzadko też jako przyczynę IBS określa się niezdrowy tryb życia, w którym organizm obarczony jest spożywaniem nieregularnych, ciężkostrawnych posiłków, a także brakiem lub nienależytą ilością aktywności fizycznej. Nie bez znaczenia są też predyspozycje genetyczne, wpływy środowiskowe, takie jak chociażby brak odpowiedniego wychowania w zakresie zdrowego żywienia czy nadopiekuńczość matek.

Jakie są sposoby leczenia zespołu jelita drażliwego?

Na ten moment wciąż nie mamy przeprowadzonej wystarczającej ilości badań, które byłyby wskazać prawidłowe działanie profilaktyczne i lecznicze w przypadku zespołu jelita drażliwego. Leczenie IBS ogranicza się więc na ten moment do doraźnego leczenia objawowego, które ma przynieść ulgę pacjentom. Podstawą jest też zmiana trybu życia pacjenta, która czasem pozwala na osiągnięcie naprawdę satysfakcjonujących wyników w kwestii zdrowia układu pokarmowego. W jaki jeszcze sposób jesteśmy w stanie podjąć skuteczną walkę z zespołem jelita drażliwego? Jakie metody są najczęściej podejmowane przez lekarzy?

Stosowanie probiotyków

Stosowanie probiotyków, które działają na jelita osłonowo i zabezpieczają je przed podrażnieniami poprzez uzupełnienie i wzbogacenie flory bakteryjnej, jest w stanie faktycznie uśmierzyć doświadczane przez pacjentów dolegliwości. Do tego celu można też wykorzystać tzw. antybiotyki jelitowe. Często poza probiotykami pacjentom przepisuje się także leki antydepresyjne, ponieważ wiele przypadków IBS ma ścisły związek z czynnikami psychosomatycznymi, takimi jak nadmierny stres czy depresja.

Stosowanie antydepresantów

Często poza probiotykami pacjentom przepisuje się także leki antydepresyjne, ponieważ wiele przypadków IBS ma ścisły związek z czynnikami psychosomatycznymi, takimi jak nadmierny stres czy depresja.

Stosowanie leków zmniejszających nieprzyjemne objawy

W celach rozkurczowych najczęściej przepisuje się hioscyjaminę, dicyklominę, atropinę i skopolaminę. Przeciwbiegunkowo stosuje się loperamid lub difenoksylat z atropiną, a preciw zaparciom laktulozę, glikol polietylenowy i preparaty senesu. Przeciw wzdęciom pacjenci mogą korzystać z simetikonu oraz rifaksyminy.

Dieta na zespół jelita drażliwego – czy rodzaj spożywanego pokarmu ma wpływ?

Dieta na zespół jelita drażliwego

Regulacja trybu życia ma wręcz kluczowy wpływ przy leczeniu IBS. Optymalną metodą, która sprawdza się w większości przypadków, jest spożywanie 4-5 posiłków dzienne, w możliwie regularnych porach. Posiłki powinny być jedzone spokojnie, bez pośpiechu. Warto pamiętać, ze problemy mogą się nasilać po dostarczeniu do przewodu pokarmowego nadmiernej ilości powietrza. Należy więc wystrzegać się napojów gazowanych, częstego żucia gumy i spożywania posiłków w pośpiechu.

Czego powinno się unikać w zespole jelita drażliwego?

Leczenie zespołu jelita drażliwego w większości przypadków wymaga rezygnacji z wszelkiego rodzaju używek – tytoniu, alkoholu czy kawy. Pacjenci muszą też wystrzegać się ciężkostrawnych, tłustych posiłków. Niewskazane są ostre przyprawy, pokarmy zawierające błonnik, pełnoziarniste pieczywo, płatki owsiane, kasze. Z owoców należy unikać truskawek, malin, śliwek, moreli i gruszek. Nie powinno się spożywać potraw wzdymających, jak cebula, czosnek, buraki, bób, brukselka, gotowana kapusta, grochówka. Trzeba też liczyć się z  rezygnacją z orzechów i tłustych przetworów mlecznych.

Jakie produkty są dozwolone?

Co w takim razie powinno się jeść podczas leczenia zespołu jelita drażliwego? Zaleca się zwiększenie w diecie ilości spożywanych warzyw i owoców, w szczególności arbuzów, bananów oraz owoców cytrusowych. Warzywa powinny być gotowane, a mięsa, które spożywamy – chude. Dozwolone są też wędliny i ryby. Osoby walczące z zespołem jelita drażliwego spośród pieczywa powinny wybierać produkty pszenne. Pomocne w leczeniu objawów mogą okazać się zioła, takie jak mięta pieprzowa, rumianek, koper włoski, imbir, kozłek lekarski, chmiel zwyczajny czy melisa.


ZOBACZ TEŻ: Indeks glikemiczny – czym jest i jakie ma znaczenie dla zdrowia?


Czy zespół jelita drażliwego IBS może przynieść poważniejsze konsekwencje zdrowotne?

Niestety, dotychczas przeprowadzone badania skłaniają lekarzy do stwierdzenia, ze przy obecnym stanie wiedzy całkowite wyleczenie zespołu jelita drażliwego jest niemożliwe. Choroba ma charakter przewlekły i nawrotowy, mogą więc występować okresy remisji i nawrotów o różnym stopniu intensywności. Na szczęście przy obecnych środkach leczenia objawowego może mieć ona naprawdę łagodny przebieg i nie prowadzić do wyrządzenia poważnych szkód w organizmie czy powstania powikłań.

Zespół jelita drażliwego IBS – podsumowanie

Zespół jelita drażliwego, mimo że jest chorobą występującą u niemalże co trzeciego Polaka, jest chorobą nieuleczalną. Można go zaliczyć do chorób cywilizacyjnych, wobec czego najlepszym remedium i jednocześnie środkiem profilaktycznym jest prowadzenie zdrowego trybu życia. Zdrowa zbilansowana dieta i regularna aktywność fizyczna powinny w pewnym stopniu zmniejszyć ryzyko wystąpienia IBS. Jeśli mimo wszystko zauważysz u siebie objawy, mogące sugerować występowanie tej choroby, warto jak najszybciej zgłosić się z tym problemem do lekarza. Szybka reakcja pozwoli zapobiec wystąpieniu bardziej uporczywych dolegliwości i pomoże złagodzić symptomy dzięki stosowaniu odpowiednich farmaceutyków i diety.

Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.


Spodobało Ci się? Polub i Udostępnij!

Kasia Stankiewicz - PoznajZdrowie
Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *