Witamina D3 – podstawowe informacje, właściwości i zastosowanie


W ostatnich latach wiele słyszy się na temat dobroczynnego działania jakim wykazuje się witamina D3. Coraz częściej jest ona składnikiem popularnych suplementów diety, mających uzupełnić nasz organizm o najważniejsze składniki odżywcze. Witamina słońca, jak jest przez niektórych nazywana, ma istotne znaczenie w regulacji gospodarki wapniowo-fosforowej, ale ostatnie badania wskazują także jej właściwości profilaktyczne i lecznicze w stosunku do niektórych chorób.

Witamina D3 – czym tak naprawdę jest?

witamina d3 witamina słońca

Miano „witaminy słońca” wiąże się z pochodzeniem tego rodzaju witaminy D – jest ona produkowana z cholesterolu, kiedy ciało jest wystawione na ekspozycję słoneczną. W związku ze zmianami pogodowymi, farmaceuci często zalecają dodatkową suplementację witaminy D3 w okresie jesienno-zimowym, kiedy słońca jest po prostu mniej. Nie można jednak przesadzić z jej przyjmowaniem – nadmiar tej witaminy może być równie szkodliwy, co jej niedobór.

Co daje witamina D3? Jakie są wskazania do jej stosowania?

Witamina D3 ma różnorodne właściwości, wspomaga budowę kości, a nawet pomaga zapobiec nowotworom. Ze względu na jej główne zadanie, czyli mineralizację kości poprzez wyrównanie nieprawidłowego stosunku wapnia do fosforu, jest ważna dla dzieci oraz osób po urazach kostnych. Na co witamina D3 jeszcze może pomóc? Dowiedziono, że poprawia ona funkcjonowanie układu krążenia, mięśnia sercowego i pomaga utrzymać szczupłą sylwetkę. Może również korzystnie wpłynąć na alergików, anemików oraz cukrzyków.


ZOBACZ TEŻ: Kwas omega-3 – wpływ na zdrowie, formy suplementacji i źródła w naturze

Na co witamina D3 jest przeznaczona w szczególności?

Do 1797 roku sądzono, że jedynym skutkiem witaminy D3 jest regulacja gospodarki wapniowo-fosforowej. Zmieniło się to dzięki badaniu Stumpfa i wspólników, którzy wykazali jej obecność w innych, niezwiązanych z tą gospodarką organach. Pozwoliło to na odkrycie nowych, nieprzypisywanych jej wcześniej, właściwości.
W dalszym ciągu jednak głównym zadaniem witaminy D3 jest prawidłowa mineralizacja tkanki kostnej. Zależy ona nie tylko od poziomu, a więc niedoboru witaminy D, braku witaminy D lub jej nadmiaru, ale także poziomu wapnia i fosforu, z naciskiem na zdolność do ich prawidłowego wchłaniania z układu pokarmowego.

Witamina D3 czy D? Jaka jest różnica?

Witamina D3, czy inaczej cholekalcyferol, jest jedną z form, jakie przybiera witamina D. Witamina D jest więc po prostu nazwą dla grupy witamin, z których jedną jest D3. Nie powinno się jednak stosować tych nazw zamiennie – każda z witamin z grupy D ma inne pochodzenie, stąd wynika różnica oznaczeń. D3 jest witaminą występującą w organizmach zwierzęcych, głównie tłuszczach, a np. witamina D2 jest pochodzenia roślinnego.

Jak witamina D3 wpływa na organizm?

Jak już wspomnieliśmy, witamina D3 ma istotny wpływ na nasz organizm, głównie na układ kostny. Warto podkreślić, że witamina ta, podobnie jak witamina D2, ulega w organizmie przemianom chemicznym i prowadzi do wytworzenia związków biologicznie czynnych, takich jak kalcydiol i kalcytriol, zwany inaczej hormonem witaminowym.

Co ciekawe, źródła wskazują, że na niedobór witaminy D3 może cierpieć 90% Polaków. Z drugiej strony, obserwuje się kilka przypadków przedawkowania witaminy D3, i to występującego w wyniku suplementacji. Jest to zapewne efektem dodawania witaminy D3 do większości suplementów diety na polskim rynku oraz ciągłego reklamowania zbawiennych skutków ich stosowania w mediach. Zwykły odbiorca nie zawsze jest świadomy, że nadmiar witaminy może zaszkodzić – większość ma przeświadczenie, że skoro coś jest zdrowe, to im więcej wprowadzimy tego do diety, tym lepiej.

Czym objawia się niedobór witaminy D3?

Pomówmy więc o tym, kiedy najlepiej rozpocząć suplementację tego składnika, aby uzupełnić braki. Obniżony poziom witaminy D3 występuje przede wszystkim u mieszkańców krajów położonych na północy, w związku ze zmniejszonym nasłonecznieniem. O tym, czy cierpimy na niedobór, możemy przekonać się wykonując badania krwi. Jeżeli zauważasz u siebie bóle kości, mięśni, szybkie przemęczanie się, biegunki, choroby przyzębia czy wrażenie „bólu skóry” powinieneś się takim testem zainteresować. Doprowadzenie do długotrwałego ciężkiego niedoboru witaminy D3 może skutkować wzmożoną łamliwością kości, zwyrodnieniami układu kostnego, wypadaniem zębów czy osteoporozą.

Dlaczego witamina D3 z K2 to najpopularniejsze połączenie?

Wiemy już, że witamina D3 odpowiada za wchłanialność wapnia. Jednak bez udziału witaminy K2, wapń trafia nie do kości, a do tkanek miękkich – w związku z tym kości, mimo przyjmowania odpowiedniej dawki wapnia, mogą mieć pewne niedobory. Aby temu zapobiec najlepiej przyjmować witaminy D3 i K2 jednocześnie. To dlatego jest to najczęściej spotykane połączenie na aptecznej półce.

W jakich postaciach witamina D3 dostępna jest w aptekach?

witamina d3 - tran

Popularność tej witaminy stale rośnie, co sprawia, że koncerny farmaceutyczne prześcigają się w ilości nowych produktów z jej zawartością. Kiedyś głównym źródłem witaminy D3 z apteki był tran, który nie miał wielu fanów, zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych.

Obecnie na rynku są dostępne:

  • tabletki,
  • wegańska witamina D3 pozyskiwana z grzybów, porostów czy otrębów,
  • krople,
  • spray,
  • i oczywiście niezapomniany tran.

Witamina D3 występuje w tak wielu różnych konfiguracjach, że ciężko zdecydować się na jedną opcję. Omówmy więc te najpopularniejsze rodzaje:

  • witamina D3 z lanoliny – lanolina jest woskiem występującym w owczej wełnie, witamina jest z niej pozyskiwana poprzez ekspozycję na światło ultrafioletowe
  • witamina D3 z olejem – oleje są najczęstszym składnikiem suplementów z witaminą D3, najczęściej są to olej lniany, kokosowy, słonecznikowy, palmowy, MTC
  • witamina D3 z wapniem – witamina D3 wspomaga wchłanianie wapnia, więc to na pewno jest rozsądne połączenie
  • witamina D3 z DHA – DHA to inaczej popularne kwasy omega-3, także występujące w tłuszczach
  • witamina D3 i magnez – ostatnie badania donoszą, że metabolizm witaminy D bez wystarczającego poziomu magnezu jest niemożliwy, warto więc stosować je razem

Witamina D3 – jak stosować? Czyli podstawowe informacje o dawkowaniu

Najczęściej pojawiającymi się pytaniami związanymi z witaminą D3 są jak uzupełnić, jak przyjmować i jak dawkować ten składnik, aby uzyskać najlepszy rezultat.

Zalecane dawki suplementacji witaminy D3 przedstawiają się następująco:

  • kobiety w ciąży i karmiące 2000 IU/doba
  • noworodki urodzone przed 33. tygodniem ciąży 800 IU/doba
  • noworodki urodzone w 33.-36. tygodniu ciąży 400 IU/doba
  • noworodki i niemowlęta 400-600 IU/doba
  • dzieci do 10 roku życia 600-1000 IU/doba
  • młodzież 11-18 rok życia 800-2000 IU/doba
  • dorośli 19-65 rok życia 800-2000 IU/doba
  • seniorzy 65-75 rok życia 800-2000 IU/doba
  • seniorzy powyżej 75. roku życia 2000-4000 IU/doba

Powyższe dawki będą się różnić w zależności od wagi, w przypadku otyłości zapotrzebowanie będzie znacząco wyższe.
Poza tym, aby utrzymywać poziom witaminy D3 na prawidłowym poziomie, nie można zapomnieć o codziennej ekspozycji na słońce, odpowiedniej diecie, równowadze psychicznej oraz uprawnianiu sportu. Dzięki temu będziemy mieć pewność, że nasz organizm jest w doskonałej kondycji.

Witamina D3 przeciwwskazania – czyli kto nie powinien jej stosować?

Oczywiście wszyscy jakimś stopniu przyswajamy witaminę D. W tym akapicie skupimy się jednak na osobach, dla których niewskazana będzie dodatkowa suplementacja tego elementu. Należą do nich chociażby pacjenci cierpiący na wapniową kamienicę nerek, niewydolność nerek oraz brak aktywności witaminy D3 w wątrobie i nerkach. Nie można jej podawać również pacjentom unieruchomionym.

Przeciwwskazaniem do suplementacji witaminy D3 jest przyjmowanie leków wykluczających, takich jak glikozydy naparstnicy, tiazydy i leki przeciwpadaczkowe.

Witamina D3 dla dzieci – czy dzieciom witamina D3 jest wskazana?

Pewnie zauważyłeś już w powyższej tabeli, że została tam opisana dawka witaminy D3 dla noworodka, dziecka i nastolatka. Oczywiście więc suplementacja tej witaminy jest ważna dla
młodych. Co więcej, mogłeś się już także domyślić, że skoro ma ona kluczowe działanie w prawidłowym kształtowaniu układu kostnego, witamina D dla dzieci jest wręcz niezbędna.
Kiedy witamina D3 dla noworodka będzie najskuteczniejsza? Warto podawać ją już od samego początku, bo jak wskazują ostatnie badania, dzieci mają jej zdecydowanie za mało, a bez niej ciężko o prawidłowy rozwój nie tylko szkieletu, ale też systemu nerwowego, słuchu, skóry i odporności. Tę kwestię warto jednak przedyskutować z lekarzem, aby jako niedoświadczony rodzic, nie wyrządzić dziecku krzywdy.
Szukając najlepszej witaminy D3 dla dzieci, warto sięgnąć po witaminę D3 w kroplach lub sprayu. W takiej formie będą najłatwiejsze do podania maluchowi.

Jak monitorować poziom witaminy D3 i jakie wartości są prawidłowe?

Napisaliśmy wcześniej, że o poziomie witaminy D3 możemy dowiedzieć się z badań krwi. Jeżeli jest to możliwe, najlepiej uzyskać te wyniki pod kontrolą stężenia 25(OH)D w surowicy.
U osób dorosłych optymalne stężenie wynosi >30-50ng/ml. Dla młodzieży granicę tę stanowi wartość 23 ng/ml, a u osób w podeszłym wieku 40 ng/ml. Wartości w zakresie 11-20 ng/ml uznaje się za niedobory.

Przedawkowanie witaminy D3 – objawy i wskazówki do działania

Jak już wspomnieliśmy, do przedawkowania dochodzi poprzez nadmierne przyjmowanie witaminy D3 doustnie. Nie są to jednak sytuacje częste, ponieważ zdecydowana większość cierpi na faktyczny niedobór tego składnika. Zwykle przedawkowanie wiąże się z przyjęciem czterokrotności dobowej normy.
Skutki takiej nadwyżki to między innymi odkładanie się wapnia w tętnicach, nerkach i sercu, zaburzenia funkcjonowania układu krwionośnego i nerwowego, osłabienie, brak apetytu, nudności oraz kamica pęcherzyka żółciowego.
Nie można doprowadzić do zbyt wysokiego stężenia witaminy D3 u kobiet w ciąży, ponieważ może to doprowadzić do deformacji płodu oraz chorób kości u noworodka.
Aby nie dopuścić do takiej sytuacji, należy przyjmować suplementy z witaminą D3 po konsultacji z lekarzem albo farmaceutą, a już po wystąpieniu pierwszych objawów przedawkowania – natychmiast zaprzestać dalszego przyjmowania produktu.

Witamina D3 – w czym jest? Skąd możemy ją pozyskać?

Witamina D3 naturalnie jest pozyskiwana ze słońca, ale występuje również w wielu produktach spożywczych. Najczęściej są to produkty pochodzenia zwierzęcego, ale także niektóre rośliny czy grzyby mogą nam uzupełnić brak witaminy D3.

W czym jest witamina D3?

  • ryby,
  • grzyby shitake,
  • żółtka jaj,
  • ser żółty,
  • mleko krowie

Witamina słońca – czyli o naturalnych źródłach witaminy D3

Gdzie i kiedy witamina D3 jest produkowana? Jak to się dzieje, że samo wyjście na słońce może podnieść jej stężenie w organizmie? Otóż witamina D3 jest wytwarzana z 7-dehydrocholesterolu, który znajduje się w naszej skórze. Dochodzi tam do syntetyzacji pod wpływem promieniowania UVB. Dzięki temu powstaje aż 80-100% witaminy w organizmie. W Polsce proces ten jest efektywny w okresie od maja do września, w związku ze strefą klimatyczną, w jakiej się znajdujemy. Jeżeli zależy nam na prawidłowej produkcji tego składnika, powinniśmy w tym okresie spacerować po nieocienionym terenie w godzinach 10:00 – 15:00. Trzeba jednak pamiętać o kremie z filtrem, który nie spowoduje zmniejszenia wytwarzania witaminy, a ochroni naszą skórę przed nadmiernym promieniowaniem.
Nadmiar wyprodukowanej w ten sposób witaminy jest magazynowany w tkance tłuszczowej. Stąd inne zalecenia dawkowania dotyczące osób z nadwagą.

Witamida D3 – podsumowanie

Jaka witamina D3 jest najlepsza? Pewnie nie będzie zaskoczeniem fakt, że ta, wyprodukowana przez naszą skórę w naturalny sposób. Innym dobrym pomysłem będzie zwiększenie ilości pokarmów bogatych w ten składnik w naszej diecie. Jeśli jednak chcemy dodatkowo uregulować jej poziom, najlepiej kupić ją w aptece, gdzie jej źródło będzie pewne, a farmaceuta doradzi przy dobraniu dopasowanego do naszych indywidualnych potrzeb suplementu.
Cena takiego suplementu będzie się wahała w zależności od składu i producenta, jednak najczęściej nie przekracza ona 20 zł.

Tak jak w przypadku każdego leku, najlepiej skonsultować przyjmowanie witaminy D3 z lekarzem, który najprawdopodobniej skieruje nas na badania, w celu sprawdzenia jej stężenia. Dzięki temu bezpiecznie uzupełnimy braki w organizmie, nie narażając się przy tym na doprowadzenie do nadwyżki lub niedoboru witamny.

Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.


Spodobało Ci się? Polub i Udostępnij!

Kasia Stankiewicz - PoznajZdrowie
Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *