Selen – właściwości, działanie, formy suplementacji i źródła w pożywieniu


Selen jest jednym z pierwiastków naturalnie występującym w organizmie człowieka. Co więcej, jest niezbędny do życia i prawidłowego funkcjonowania organizmu. O selenie zrobiło się głośno w ostatnim czasie, wraz ze wzrostem powszechności chorób tarczycy – bez selenu, nie jest możliwy metabolizm jej hormonów. Co jeszcze powinieneś o nim wiedzieć?

Selen – co to jest i w jakim celu się go stosuje?

Warto sobie uświadomić, jak ważnym pierwiastkiem jest selen. Właściwości, którymi się charakteryzuje, pozwalają zwiększać odporność organizmu, chronić pracę serca i układu krążenia oraz bronić organizm przed wolnymi rodnikami. Selen, działanie którego jest kluczowe w walce z zaburzeniami pracy tarczycy, zmniejsza też szkodliwe działanie metali ciężkich.

Selen – na co pomaga? Czyli podstawowe właściwości selenu

Poza wymienionymi powyżej cechami, selen może uchronić przed występowaniem chorób nowotworowych, związanych z jego niedoborem. Co więcej, wspomagając przeciwciała w walce z bakteriami i wirusami, może zabezpieczyć przed wystąpieniem opryszczki czy półpaśca.


ZOBACZ TEŻ: Magnez – właściwości, działanie, wpływ na zdrowie i źródła w pożywieniu

Selen jak działa i jaka jest rola selenu w organizmie?

selen jak działa

Selen jako składnik enzymów oraz cytochromu, ma swój wkład, czy też udział, w procesach metabolicznych komórek. Ponadto wchodzi w skład peroksydazy glutationowej, dzięki czemu broni organizm przed nowotworami, a jako element enzymu reduktazy tioredoksyny pomaga odzyskiwać kwas askorbinowy z jego utlenionych metabolitów.

Selen właściwości lecznicze i zdrowotne – o czym jeszcze warto wiedzieć?

Gdzie selen jeszcze może pomóc? Ze względu na jego działanie przeciwzapalne, wszędzie tam, gdzie występują choroby przewlekłe, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń, zaćma czy zwyrodnienie plamki żółtej.

Selen – kiedy stosować? Czyli jakie są wskazania do rozpoczęcia suplementacji?

Zarówno niedobór, jak i nadmiar tego pierwiastka w organizmie może wyrządzić wielkie szkody. Warto o tym pamiętać, kiedy decydujemy się suplementować selen. Jak zbadać jego poziom? Najlepiej udać się do lekarza rodzinnego, który może zlecić wykonanie pomiaru zawartości selenu we krwi. To najpewniejszy sposób by dowiedzieć się, czy nasze problemy wynikają z braków tego pierwiastka.

Jakie są objawy i skutki niedoboru selenu?

Niedobór selenu jest kojarzony przede wszystkim dysfunkcjami tarczycy. Jednak to nie wszystko – może powodować też skłonność do nowotworów. Co więcej, obniżony poziom tego pierwiastka został zauważony u chorujących na AIDS, ostre zapalenie trzustki, mukowiscydozę, reumatoidalne zapalenie stawów, fenyloketonurię, retinopatię czy niewydolność nerek. Ciekawostką jest też fakt, że zaobserwowano niedobór selenu u wielu pacjentów zmagających się z depresją.

Selen – jak stosować i jakie są formy suplementacji?

Jaki selen wybrać? To pytanie, które zadają sobie osoby, dotknięte jego niedoborem – najlepiej poprosić o radę lekarza, który zaleca suplementację, bądź farmaceutę w Twojej aptece – będą oni wiedzieli, które produkty cechują się największą skutecznością i będą dla Ciebie odpowiednie. Który selen wybrać jeśli chodzi o wielkość dawki? To zależy od tego, jak duży jest nasz niedobór – pamiętajmy, by uzupełniając braki, nie doprowadzić do przedawkowania pierwiastka, jakim jest selen. Jak długo brak preparaty z selenem? Tak długo, jak wymaga tego lekarz. Jeżeli chodzi o uzupełnienie niedoboru, należy kontrolować zawartość selenu we krwi poprzez badania, a w przypadku ciąży i karmienia piersią należy stosować się do indywidualnych zaleceń lekarza.

Idąc do apteki po selen – na co możemy liczyć?

  • selen tabletki – na co pomaga najpopularniejsza forma? Czysta forma selenu pozwoli na uzupełnienie niedoboru, wzmocnienie odporności i ochronę przed wolnymi rodnikami. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że nie wszystkie suplementy nadają się dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
  • drożdże selenowe – jest to bardzo dobre źródło selenu, którego wchłanianie jest wzmocnione poprzez zawartość obecnych w drożdżach witamin B i E;
  • selen w kapsułkach – forma, która może być dla niektórych wygodniejsza niż tradycyjne tabletki;
  • selen w proszku – produkt do rozpuszczenia w wodzie, soku, jogurcie lub innym napoju. Warto zaznaczyć, że w przypadku niektórych produktów w tej formie mamy do czynienia z preparatem słodzonym.

Selen kiedy przyjmować? Czyli jakie są wskazania?

Selen – jak zażywać by sobie nie zaszkodzić? Przede wszystkim nie należy niczego robić na własną rękę – zdrowie jest zbyt cenne, nie warto ryzykować jego utratą. Pierwszym krokiem powinna być wizyta u lekarza, który zadecyduje, czy faktycznie powinniśmy rozpocząć suplementację pierwiastka, jakim jest selen. Jak brać suplementy z tym pierwiastkiem, by uzupełnić braki?

Selen jak suplementować? Jak długo powinno się przyjmować selen?

Do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowiek nie potrzebuje dużej ilości selenu. Zapotrzebowanie na ten pierwiastek wzrasta jednak, w przypadku kobiet w okresie ciąży, ze względu na potrzeby rozwijającego się płodu. Pierwiastek ten powinien być także suplementowany w okresie karmienia piersią, by dostarczyć odpowiednią jego ilość matce oraz dziecku. Jednak o dokładnym momencie, w którym powinno się zaprzestać suplementacji, powinien zadecydować lekarz prowadzący ciążę.

Selen jak przyjmować – kiedy należy zaprzestać stosowania selenu?

Jeżeli masz stwierdzony niedobór selenu i lekarz zalecił jego suplementację, musisz mieć na uwadze, że będziesz musiał kontrolować zawartość tego pierwiastka we krwi, aby utrzymać ją na odpowiednim poziomie i nie doprowadzić do wystąpienia nadmiaru, który może być niebezpieczny dla zdrowia. Jeżeli musimy wspomóc nasz organizm we wchłanianiu selenu, naturalnie występującego w pokarmach, możemy zaopatrzyć się dodatkowo w witaminy A, E i C – jednak nie należy tego robić bez konsultacji z lekarzem.

Selen – dzienne zapotrzebowanie?

W zależności od wieku czy płci mamy różne zapotrzebowanie na selen. Jak brać suplementy z jego zawartością, by uzyskać odpowiedni poziom selenu we krwi? Pomóc w tym mogą dane z Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, na temat zalecanego dziennego spożycia selenu:

  • Niemowlęta od urodzenia do pół roku – 15 μg
  • Niemowlęta od pół roku do roku – 20 μg
  • Dzieci od 1 do 3 lat – 20 μg
  • Dzieci od 4 do 9 lat – 30 μg
  • Chłopcy od 10 do 12 lat – 40 μg
  • Chłopcy od 13 do 18 lat – 55 μg
  • Dziewczęta od 10 do 12 lat – 40 μg
  • Dziewczęta od 13 do 18 lat – 55 μg
  • Dorośli mężczyźni – 55 μg
  • Dorosłe kobiety – 55 μg
  • Kobiety ciężarne – 60 μg
  • Kobiety karmiące – 70 μg

Oczywiście wartości te mogą się zmieniać w zależności od przebytych czy aktualnych chorób, takich jak np. niedoczynność czy nadczynność tarczycy.

Selen – czy można przedawkować i jak się przed tym uchronić?

Przy prawidłowym odżywianiu i zbilansowanej diecie bardzo trudno doprowadzić do nadwyżki selenu w organizmie – pierwiastek ten występuje w naturze w niewielkich ilościach. Jednak nieracjonalne przyjmowanie suplementów diety z zawartością selenu, nieprzestrzeganie instrukcji producenta, co do stosowania, zawartego na opakowaniu lub w ulotce dołączonej do suplementu, czy w końcu niestosowanie się do zaleceń lekarza może doprowadzić do podwyższonego stężenia selenu we krwi. Może to doprowadzić do selenozy, czyli zatrucia selenem, skutkującym łamliwością i utratą paznokci, wypadaniem włosów, nerwowością, depresją, niestabilnością emocjonalną, nudnościami i wymiotami, a nawet zaburzeniami układu nerwowego. Jak rozpoznać przedawkowanie selenu? Cechami charakterystycznymi są przede wszystkim pocenie się, ból stawów, czosnkowy oddech oraz metaliczny posmak w ustach. Jak można temu zapobiec? Przede wszystkim należy słuchać zaleceń lekarza, najlepiej nawet w przypadku suplementów diety, które można kupić bez recepty – stosowane niewłaściwie, one również potrafią być szkodliwe.

Który selen wybrać? Selen preparaty – najpopularniejsze preparaty z selenem

  • NATURELL, Selen Organiczny 100 – selen organiczny w tabletkach, o zawartości 100mcg w jednej tabletce, co stanowi 182% średniego dziennego zapotrzebowania. Produkt zawiera drożdże, co może być istotną informacją dla osób na nie uczulonych. Producent zaleca zażywanie 1 tabletki dziennie. Opakowanie zawiera 100 tabletek. Cena: 18,99 zł.
  • Seleno Precise, organiczne drożdże selenowe – są to drożdże wzbogacone selenem w formie tabletek. Każda z nich zawiera 100mcg organicznej selenometioniny. Producent zaleca 1-2 tabletki dziennie, stosowane w trakcie posiłku. Opakowanie drożdży zawiera 60 tabletek. Cena: 46,99 zł.
  • Selen + cynk z witaminami – produkt w formie tabletek musujących, które należy spożywać raz dziennie podczas lub po posiłku, popijając dużą ilością płynu. W składzie znajdziemy chociażby selen, cynk, witaminy A, E, C i B12. Opakowanie składa się z 30 tabletek. Cena: 12,79 zł.

Selen jak suplementować naturalnie?

Jako, że jest to pierwiastek naturalnie występujący w pożywieniu, a właściwie w glebie, w której są uprawiane, w przypadku niedużego niedoboru wystarczy czasem zwiększyć w swojej diecie ilość spożywanych pokarmów, które są bogate w selen. Co jeść by poprawić stężenie selenu we krwi? Cokolwiek wybierzesz pamiętaj, by nie popaść w paranoję i nie zapominać o innych, bardzo ważnych dla zdrowia składnikach.

Selen gdzie występuje?

Zdarza się, że musimy poprzez dietę uzupełnić selen. Co zawiera ten pierwiastek i jakie produkty najlepiej wprowadzić, by uzupełnić niedobory? Generalnie selen znajdziemy w tych produktach spożywczych, w których znajduje się duża zawartość białka, czyli będą to przede wszystkim mięso, ryby i ich przetworzone formy. Wyjątkowo dużą zawartość selenu obserwuje się natomiast w podrobach, szczególnie w nerkach. Produkty odzwierzęce, takie jak mleko, masło czy jaja, mają zróżnicowaną zawartość selenu – wynika to z różnic w zawartości tego pierwiastka w paszach, którymi karmione są zwierzęta. Warzywa i owoce są na ogół ubogim źródłem tego składnika, podobnie jak tłuszcze roślinne.

Gdzie selen w pożywieniu znajduje się w największych ilościach?gdzie selen występuje w naturze

Jednym z najbogatszych źródeł pokarmowych selenu są orzechy brazylijskie, a zaraz po nich łosoś i tuńczyk. Już 100g tuńczyka pokrywa 95% dziennego zapotrzebowania na selen u osoby dorosłej. Warto też wspomnieć o wyżej wymienionych podrobach, głównie nerkach, a także owocach morza. Jeśli chodzi o potrawy, które są spożywane najczęściej, już 100g wołowiny czy też filetu z indyka, pokrywa 50% dobowego zapotrzebowania. Sporo selenu można znaleźć też w fasoli, brązowym ryżu, orzechach włoskich, sezamie czy nasionach słonecznika.

Selen w produktach spożywczych – top 5 produktów zawierających duże ilości selenu

O tym, gdzie selen w pożywieniu występuje najczęściej dowiesz się np. ze strony internetowej Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Ale już w tym artykule zgromadziliśmy dla Ciebie informacje o pięciu, najbogatszych pod względem selenu produktach spożywczych. Oto one:

  1. Nerki wieprzowe – 190,0 μg/100g
  2. Świeży tuńczyk – 57,0 μg/100g
  3. Wątroba wieprzowa – 56,0 μg/100g
  4. Wątróbka kurczaka – 55,0 μg/100g
  5. Nasiona sezamu i nasiona słonecznika – 49,0 μg/100g

Selen z cynkiem? A może inne połączenie?

Pewnie już wiesz, jak selen wpływa na tarczycę, że wspomaga jej prawidłowe funkcjonowanie i zabezpiecza przed nowotworem – równie ważny dla niej jest inny pierwiastek, cynk. Jednoczesne przyjmowanie selenu i cynku jest zalecane dla osób zmagających się z chorobami tarczycy – właśnie w tym organie znajdują się znacznie większe pokłady tych pierwiastków, niż w innych narządach. Jednocześnie jest to najlepsze rozwiązanie, jeżeli chodzi o suplementy. Jeżeli więc jesteś jedną z osób, których tarczyca ma problemy z prawidłowym funkcjonowaniem, powinieneś zainteresować się suplementacją tych składników, chociaż ostateczną decyzję powinien podjąć Twój endokrynolog.

Selen czy cynk? Które rozwiązanie jest lepsze?

Jako, że oba te pierwiastki mają na siebie wpływ i nieodpowiedni poziom jednego, może zaburzać wchłanianie i działanie drugiego – najlepiej podjąć decyzję na podstawie badań krwi razem z lekarzem, w tym przypadku endokrynologiem. Selen czy cynk powinno się przyjmować tylko w przypadku niedoborów – nie powinna być to spontaniczna, samowolna decyzja. Gdzie selen i cynk występują jednocześnie? Jest wiele suplementów diety o takim składzie, o polecenie konkretnego produktu najlepiej poprosić lekarza lub farmaceutę.

Selen – czy warto suplementować? Wady i zalety

Jeżeli jesteśmy narażeni na powstanie niedoboru selenu w organizmie, możemy próbować uregulować jego poziom poprzez dietę. Jeżeli jednak dochodzi do poważnych braków, zaleca się korzystanie z suplementów diety, oczywiście pod kontrolą lekarza. Samodzielne dawkowanie selenu może okazać się niebezpieczne, więc, jak we wszystkim, należy zachować przy suplementacji umiar. Jednak nie ma podstaw by twierdzić, że przy prawidłowym suplementowaniu selenu, ma on jakieś wady – najważniejszym jest, by odpowiednio reagować na wszystkie sygnały naszego organizmu i być w stałym kontakcie z lekarzem, który pomoże przywrócić poziom selenu we krwi do normy.

Selen – czy można przedawkować

Jeszcze raz przypomnijmy jak ważny jest selen: kiedy zażywać suplementy z nim w składzie, by pomóc, a nie zaszkodzić? Przyjmujemy selen tylko wtedy, gdy występuje ryzyko wystąpienia niedoboru tego pierwiastka w organizmie – zawsze po uzyskaniu wyników badań z krwi i po konsultacji z lekarzem. Przedawkowanie selenu niesie za sobą poważne konsekwencje, których z pewnością wolałbyś uniknąć.

Selen – czy jest szkodliwy? Jakie mogą być skutki uboczne stosowania selenu?

Skutkiem ubocznym stosowania selenu, nawet występującego jako składnik suplementu diety, może być selenoza. Objawia się ona nie tylko niepożądanymi skutkami dla wyglądu, takimi, jak wypadanie włosów czy słaba kondycja paznokci, ale też problemami trawiennymi, zaburzeniami układu nerwowego czy niestabilnością emocjonalną. Dlatego należy pamiętać, że selen właściwości zdrowotne może mieć pozytywne tylko w przypadku, kiedy jego poziom we krwi jest w normie.

Selen przeciw rakowi i innym chorobom? Czy selen wykazuje działanie mogące uchronić przed nowotworem i innymi chorobami?

Warto wiedzieć, jak ważny w walce z wolnymi rodnikami jest selen. Jak działa? Otóż pierwiastek ten wchodzi w skład peroksydazy glutationowej, czyli enzymu broniącego błony śluzowe i czerwone krwinki przed niszczącym działaniem wolnych rodników. Dzięki temu ryzyko wystąpienia raka prostaty, odbytu, płuc, szyjki macicy czy jajników znacznie się zmniejsza. Podobnie z niektórymi innymi chorobami, na które wpływ mają wolne rodniki.

Selen – podsumowanie

Warto wiedzieć, jeżeli chodzi o selen, kiedy brać suplementy z jego zawartością, by nie zaszkodzić swojemu zdrowiu. Nie jest to pierwiastek, który zawsze ma pozytywne skutki dla organizmu – jego nieodpowiedni poziom, także nadwyżka, może wyrządzić wiele szkód. Zrezygnuj więc z pomysłu samodzielnego suplementowania selenu – chcąc zadbać o zdrowie lepiej wykonaj odpowiednie badania i zadbaj o regularne kontrole u lekarza, by dowiedzieć się, jakie są faktyczne przyczyny Twoich dolegliwości.

Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.


Spodobało Ci się? Polub i Udostępnij!

Kasia Stankiewicz - PoznajZdrowie
Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *