Hemoroidy – objawy, przyczyny, leczenie żylaków odbytu


Hemoroidy, czyli żylaki odbytu, są uznawane za dość wstydliwy problem zdrowotny. Zupełnie niepotrzebnie – doświadcza go nawet 60% osób po 50. roku życia, co sprawia, że jest to problem powszechny. Prędzej czy później każdy z nas najprawdopodobniej zetknie się z tym problemem. A na pewno tym szybciej się z nim uporamy, im większa będzie nasza wiedza na jego temat. Warto więc wiedzieć, jak wyglądają hemoroidy, jakie są objawy ich występowania i jak można je leczyć. A sposoby leczenia są naprawdę różne, od domowych sposobów, poprzez zmianę diety, po leczenie operacyjne.

Hemoroidy – czym są żylaki odbytu?

Guzki krwawnicze, zwane powszechnie hemoroidami, są poduszkowatymi naczyniami żylnymi, które znajdują się w odbytnicy i odbycie. Warto wiedzieć, że każdy jest ich posiadaczem. Ich rolą jest uszczelnianie odbytu, co umożliwia kontrolę gazów czy stolca. Podczas ich prawidłowego funkcjonowania, guzki krwawnicze są dociskane do ściany jelita. Wówczas odpływa z nich do naczyń krwionośnych krew i w ten sposób umożliwiane jest wypróżnienie. Kiedy mówimy potocznie o hemoroidach, najczęściej mamy na myśli chorobę hemoroidalną, potocznie nazywaną także żylakami odbytu. Głównym zaburzeniem przy tym schorzeniu jest nieprawidłowy odpływ krwi z guzków krwawniczych, co prowadzi do ich przerostu lub uszkadzania.

Hemoroidy – jakie są najczęstsze objawy?

Najczęściej występujące objawy hemoroidów nie należą raczej do przyjemnych. Jednak nie zawsze są one takie same. Głównie zależy to od umiejscowienia przerośniętych guzków krwawniczych. Początkowo zwykle są to objawy łagodne i mało uciążliwe, jednak wraz z upływem czasu stają się naprawdę nieprzyjemne. Najczęściej obserwuje się wystąpienie krwawienia z odbytu podczas wypróżniania. Jest to wynik uszkodzeń, na jakie narażone są guzki krwawnicze, czyli hemoroidy. Objawy, na które często skarżą się pacjenci to też ból lub dyskomfort w okolicy odbytu, związany z dolegliwościami bólowymi lub wrażeniem niepełnego wypróżnienia. Równie często występuje też świąd i pieczenie związane ze zwiększonym wydzielaniem śluzu.

Jakie są przyczyny hemoroidów?

Ogólnie mówiąc, do żylaków odbytu dochodzi wskutek wzrostu ciśnienia żylnego lub zastoju w żyłach odbytu. To właśnie wtedy powstają tzw. hemoroidy. Przyczyny takiego zjawiska nie są jednoznaczne. Najczęściej jednak lekarze określają je jako przewlekłe zaparcia, silne parcie podczas wypróżnień, dieta uboga w błonnik czy nadużywanie alkoholu. Częstym problemem są też: tryb życia związany z długotrwałym przebywaniem w pozycji siedzącej lub stojącej, biegunki, otyłość, ciąża, stosunki analne, powikłania pooperacyjne w okolicy krocza, a nawet niektóre rodzaje sportów wyczynowych. Występowanie hemoroidów można też czasem powiązać ze współistnieniem innych chorób, takich jak marskość wątroby, wrodzony brak zastawek w żyłach trzewnych czy guzy miednicy małej. Ryzyko wystąpienia żylaków odbytu wzrasta wraz z wiekiem, a u kobiet także z liczbą odbytych porodów siłami natury. Ważnym czynnikiem jest też genetyczna skłonność do występowania żylaków – wówczas jeszcze bardziej trzeba uważać na sytuacje zwiększające ryzyko ich wystąpienia.

Jakie wyróżniamy rodzaje żylaków odbytu?

Żylaki odbytu mogą występować w różnych formach. Od stopnia ich zaawansowania lub miejsca występowania może zależeć intensywność dolegliwości czy nieprzyjemnych odczuć. Warto więc jak najwcześniej zidentyfikować rodzaj hemoroidów, by dobrać jak najskuteczniejszą metodę leczenia. Tym, co pozwoli nam prawidłowo zakwalifikować stopień rozwoju choroby, jest położenie i rozmiar żylaków odbytu. Sprawdźmy, w jakich formach występują hemoroidy, jak wyglądają i jakie towarzyszą im objawy:

Hemoroidy wewnętrzne

Hemoroidy wewnętrzne są ulokowane wewnątrz odbytu. Powstają w wyniku niewielkiego przemieszczania się splotów żylnych pod błoną śluzową. Nie są one bolesne, ponieważ znajdują się powyżej granicy unerwienia bólowego w przewodzie pokarmowym. Zazwyczaj jedynym objawem, który im towarzyszy, jest krwawienie z odbytu. Może ono występować w różnej intensywności.

Hemoroidy zewnętrzne

Zewnętrzne żylaki odbytu, czy też hemoroidy zewnętrzne, są nieco odmiennym schorzeniem. Powstają wskutek poszerzenia się splotów żylnych, które znajdują się wokół odbytu. Sploty przyodbytowe znajdują się w tkance podskórnej. To właśnie one zyskały popularną nazwę – hemoroidy. Jak wyglądają? Można powiedzieć, że są to niewielkie, gąbczaste guzki w okolicy odbytu, które są wrażliwe na dotyk i świąd. Zazwyczaj można je zaobserwować już w początkowym stadium choroby.

Podział hemoroidów ze względu na stopień zaawansowania:

Hemoroidy I stopnia

Rozwój choroby hemoroidalnej można podzielić na 4 stopnie. W pierwszym stadium guzki krwawnicze powiększają się, jednak nie są widoczne na zewnątrz odbytu. Można natomiast je zaobserwować przy badaniu anoskopowym, czyli wziernikowaniu odbytu. Poza niewielkim krwawieniem dolegliwości w tym stopniu rozwoju choroby są znikome.

Hemoroidy II stopnia

W drugim stadium można zaobserwować guzki pojawiające się na zewnątrz odbytu podczas wypróżniania. Jednak po zakończeniu parcia cofają się one samoistnie. Na tym etapie dolegliwości są bardziej nasilone i trwają nieco dłużej. Poza krwią przy wypróżnianiu można zaobserwować świąd i pieczenie. Nierzadko występuje też wrażenie niepełnego wypróżnienia.

Hemoroidy III stopnia

W trzecim stopniu choroby obserwujemy już guzki wypadające, które samoczynnie się nie cofają. Muszą być odprowadzone do kanału odbytniczego przez chorego manualnie. W trzecim stadium wypadania guzków chory może doświadczyć nie tylko podczas wypróżniania, ale także wysiłku fizycznego. Zjawisku temu towarzyszy intensywny ból, krwawienie i świąd.

Hemoroidy IV stopnia

W ostatnim stadium choroby guzki utrzymują się na zewnątrz odbytu, nie zmniejszają się ani nie cofają samoistnie, nie można ich też manualnie odprowadzić do kanału odbytniczego. Mogą one ulegać przekrwieniu, obrzękom i uszkodzeniom nabłonka, co znacznie potęguje krwawienie. Są to najbardziej bolesne hemoroidy. Objawy, jakie im towarzyszą poza bólem, to intensywne krwawienie, świąd, pieczenie, a nawet nietrzymanie stolca.

Do jakiego lekarza udać się przy podejrzeniu występowania choroby hemoroidalnej?

Występowaniu lub podejrzeniu występowania hemoroidów często towarzyszy wstyd, który może doprowadzić do lęku przed wizytą lekarską. Jednak odkładanie leczenia może doprowadzić do poważnych skutków, nie tylko rozwinięcia się choroby hemoroidalnej do wyższych stadiów, ale też nowotworów odbytu czy jelita grubego. Dlatego warto wiedzieć, jak wygląda badanie i co trzeba zrobić, by zidentyfikować hemoroidy. Do jakiego lekarza z hemoroidami należy się udać? Najlepiej pierwszą wizytę odbyć u lekarza pierwszego kontaktu, czyli lekarza rodzinnego. Rozpoznanie hemoroidów polega przede wszystkim na wywiadzie lekarskim, badaniu jamy brzusznej i okolic krocza, wzrokowej ocenie hemoroidów zewnętrznych lub badaniu per rectum w celu wykrycia hemoroidów wewnętrznych. Lekarz może też zlecić wykonanie anoskopii lub rektoskopii, czyli doodbytniczych badań wziernikowych.

Hemoroidy w ciąży

hemoroidy w ciąży

Ciąża jest szczególnym stanem, który odbija się na wielu aspektach zdrowotnych kobiety. Sprzyja ona także powstawaniu żylaków odbytu, przy czym często jest to pierwsze zetknięcie się pacjentki z tym schorzeniem. Hemoroidy w ciąży najczęściej związane są z większym obciążeniem, jakie płód wywiera na jamę miednicy, większym ukrwieniem narządów miednicy oraz zaparciami, których często doświadczają ciężarne kobiety. Badania wykazują, że prawie połowa kobiet doświadcza w ciąży choroby hemoroidalnej, której dolegliwości są obecne nawet po porodzie.

Hemoroidy po porodzie

Jeżeli hemoroidy nie wystąpią podczas ciąży, wywołać je może także poród. Związane z nim intensywne parcie może wywołać nadmierne rozciągnięcie się guzków krwawniczych, co może stanowić początek bolesnej choroby hemoroidalnej. Objawy w tym przypadku są charakterystyczne dla innych sytuacji wystąpienia choroby. Lekarze jednak, w celu uniknięcia inwazyjnego leczenia, po porodzie zalecają korzystanie z domowych metod, które mogą uśmierzyć ból i zredukować występowanie żylaków odbytu. Hemoroidy po porodzie mogą ustąpić dość szybko – często do ich wyleczenia wystarcza dokładna higiena i stosowanie maści dostępnych bez recepty.

Czy hemoroidy można wyleczyć?

Można, a nawet trzeba je wyleczyć. Nieleczone żylaki odbytu mogą nie tylko powodować nasilenie dolegliwości, ale też być podłożem chorób nowotworowych. W początkowych stadiach choroby hemoroidalnej często wystarczające są nieinwazyjne metody leczeni objawowego i zmiana nawyków. Można korzystać też z domowych sposobów, takich, hak kąpiele w letniej wodzie, nasiadówki czy chłodne objawy. Metody te mają na celu przede wszystkim złagodzenie krwawienia, świądu i pieczenia. Istnieją również metody farmakologiczne i zabiegowe, jednak zwykle stosuje się je w poważniejszych przypadkach.

Jakie są formy leczenia żylaków odbytu?

W przypadku nawracającej lub intensywnej choroby hemoroidalnej lekarz może zadecydować o konieczności podjęcia bardziej inwazyjnej metody leczenia. Warto pamiętać, że istnieje wiele różnych metod leczenia hemoroidów – od tych, mających na celu złagodzenie objawów, po sposoby zapobiegające nawrotom schorzenia. Jakie propozycje może nam podsunąć lekarz? Jakich metod leczenia możemy się spodziewać?

Mało inwazyjne zabiegi

Są to zabiegi, które najczęściej stosuje się na hemoroidy. Objawy zostają dzięki nim zlikwidowane, a sama choroba, jeśli była w niegroźnym stadium, zostaje najczęściej całkowicie wyleczona. Są to też zabiegi, które nie wiążą się z długą rekonwalescencją pacjenta czy kilkudniowym pobytem w szpitalu. Jakie zabiegi możemy zaliczyć do tej kategorii?

Skleroterapia

Skleroterapię wykorzystuje się zwykle przy niewielkich hemoroidach. Zabieg polega na podaniu pod śluzówkę powiększonego guzka zastrzyku, który powoduje powstanie skrzepu. W trakcie 2-3 dni od wykonania zabiegu może występować małe krwawienie, a sam guzek samoczynnie odpada.

Laseroterapia

Ten zabieg polega na naświetlaniu guzka promieniami lasera. Wysoka temperatura powoduje obkurczenie, i w konsekwencji zamknięcie naczyń krwionośnych, a ostatecznie zniszczenie przerośniętej tkanki.

Gumkowanie (metoda Barrona)

Ta metoda stosowana jest przy hemoroidach II i III stopnia. Polega na założeniu na nasadę pojedynczego guzka gumowego pierścienia. Dzięki temu dochodzi do odcięcia dopływu krwi i obumarcia tkanki. Po około 7-10 dniach guzek odpada. Po wykonaniu zabiegu można normalnie funkcjonować, jednak w okolicy odbytu może być odczuwalny ból.

Diatermia

Diatermia polega na przywróceniu guzkom hemoroidalnym ich prawidłowej fizjologicznie wielkości. Taki efekt uzyskuje się dzięki zmniejszeniu dopływu krwi. Do tej metody stosuje się aparat HEMORON. Zaletą tej metody jest brak potrzeby wycinania czy innych agresywnych metod chirurgicznych.

Krioterapia

Krioterapia polega na oddziaływaniu niską temperaturą na tkanki. Podczas tego zabiegu dochodzi do zamrożenia podstawy guzków, co powoduje ich martwicę, a następnie samoistne odpadnięcie. Do zabiegu używa się temperatury poniżej -100°C.

Leczenie operacyjne hemoroidów

Co na hemoroidy w bardziej zaawansowanym stadium może zaproponować lekarz? Ostatecznością są zabiegi operacyjne, które są efektywne, jednak nierzadko wymagają dłuższego pobytu w szpitalu czy rekonwalescencji. Minimalizują one jednak ryzyko nawrotów choroby hemoroidalnej, dlatego cieszą się one stosunkowo dużą popularnością, szczególnie u kobiet po wielu porodach czy osób w starszym wieku. Jakie formy operacyjnego leczenia hemoroidów stosuje się w Polsce?

Operacja Longo

Polega na okrężnym usunięciu oraz zaszyciu błony śluzowej przy pomocy tzw. staplera hemoroidalnego. Zabieg zalecany jest w II i III stadium choroby. Wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym.

Operacja Milligana-Morgana

Jest to wycięcie guzków z pozostawieniem otwartych ran. Przy odpowiedniej dbałości metoda ta zapobiega zwężeniu odbytu, a samo gojenie ran trwa od 7 do 10 dni.

Operacja Whiteheada

Ta metoda także polega na okrężnym wycięciu guzków krwawniczych wraz z fragmentem błony śluzowej, a następnie wszyciu błony śluzowej przy użyciu wchłanialnych szwów. Okazuje się jednak, że jest to metoda obciążona dużym ryzykiem powikłań i obecnie już się jej nie stosuje.

Operacja Parksa

Ten zabieg polega na wypreparowaniu guzka krwawniczego spod błony śluzowej przy użyciu specjalnego wziernika. Przy tej metodzie często stosuje się wstrzyknięcie soli fizjologicznej z dodatkiem adrenaliny. Technika ta jest wykorzystywana jedynie w szczególnych przypadkach.

Operacja Fergusona

Metoda Fergusona jest podobna do metody Milligana-Morgana, z tym że w tym przypadku po wycięciu guzka zaszywa się ranę, co umożliwia szybsze gojenie i mniejszy ból.

Podwiązanie naczyń doprowadzających

Metoda DGHAL polega na selektywnym podwiązaniu naczyń krwionośnych, co ma na celu ograniczenie doprowadzania krwi do hemoroidów. Przy tej technice wykorzystuje się sondę dopplerowską, którą wprowadza się do odbytu. Jest to najpopularniejsza metoda leczenia hemoroidów w krajach wysoko rozwiniętych

Profilaktyczne i wspomagające metody leczenia objawów żylaków odbytu

Nie musisz się martwić – nie każde hemoroidy wymagają inwazyjnego leczenia. Większość z nich można złagodzić lub wyeliminować dzięki korzystaniu z aptecznych preparatów dostępnych bez recepty, czy nawet domowych sposobów. Warto jednak dbać o profilaktykę, szczególnie jeśli hemoroidy u pacjenta już wcześniej wystąpiły. W tym celu warto stosować dietę bogatą w błonnik, pić dużą ilość płynów oraz zadbać o regularną umiarkowaną aktywność fizyczną. Co najczęściej stosuje się we wspomaganiu i profilaktyce leczenia żylaków odbytu?

Maści na żylaki odbytu

W okresach wyjątkowo nasilonych dolegliwości związanych z hemoroidami warto włączyć leczenie zachowawcze. Ma ono na celu zmniejszenie dyskomfortu, świądu oraz pieczenia. W aptece można bez recepty dostać maści, czopki oraz kremy o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym, ściągającym oraz ochronnym. Ich stosowanie może przynieść ulgę, jednak nie warto stosować ich bez konsultacji z lekarzem, jeśli problemu utrzymuje się powyżej tygodnia.

Jakie są zalecenia w celu uniknięcia żylaków odbytu?

Prowadzenie zdrowego stylu życia, stosowanie dobrze zbilansowanej diety, picie odpowiedniej ilości płynów i regularna aktywność fizyczna mogą minimalizować ryzyko wystąpienia choroby hemoroidalnej. Do profilaktyki należy zaliczyć też regulację wypróżnień oraz konsystencji mas kałowych. Unikaj też długotrwałego przebywania w jednej pozycji, noszenia ciężarów, nie wstrzymuj naturalnego odruchu parcia związanego z wypróżnianiem, zachowaj ostrożność przy stosowaniu kosmetyków do higieny intymnej, przestrzegaj zasad higieny osobistej i noś bieliznę z materiałów przepuszczających powietrze. Niestety, w przypadku osób ze skłonnościami genetycznymi lub w szczególnych sytuacjach, takich jak ciąża czy poród, może nie być to wystarczające. Jednak działania opisane powyżej pozwalają znacznie opóźnić rozwój choroby i złagodzić odczuwane dolegliwości.

Czy hemoroidy mogą nieść za sobą powikłania?

Warto pamiętać, że nieleczone hemoroidy nie ustąpią samoistnie. Stan choroby będzie się pogarszał, a wraz z nim nieprzyjemne dolegliwości, także bólowe. Na szczęście w większości choroby hemoroidalne nie prowadzą do groźnych chorób. Istnieją doniesienia o związku hemoroidów z nowotworem jelita grubego i odbytu, jednak należy traktować je jako objaw, a nie przyczynę wystąpienia choroby. Dlatego warto w przypadku nawet najmniejszego krwawienia związanego z żylakami odbytu udać się na wizytę lekarską.

Hemoroidy – podsumowanie

Wiesz już, czym są i z jakimi dolegliwościami wiążą się hemoroidy. Objawy występowania żylaków odbytu nie należą do przyjemnych, dlatego warto wiedzieć, jak można im zaradzić i nie doprowadzić do pogorszenia się stanu choroby hemoroidalnej. Mimo że zdrowy styl życia powinien minimalizować ryzyko jej wystąpienia, warto mieć na uwadze, że dotyka ona większość społeczeństwa, szczególnie kobiet po przebytym porodzie naturalnym i osób starszych. Nie warto więc zwlekać i przy zaobserwowaniu krwi z odbytu lub innych symptomów, najlepiej od razu umówić wizytę u lekarza pierwszego kontaktu, który pomoże zdiagnozować chorobę i dobrać odpowiednią metodę leczenia.

Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.


Spodobało Ci się? Polub i Udostępnij!

Kasia Stankiewicz - PoznajZdrowie
Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *