BMI – co to jest, jak je obliczyć i jakie ma znaczenie w życiu?


BMI – co to jest, jak je obliczyć i jakie ma znaczenie w życiu i sporcie?

BMI, czyli z języka angielskiego (Body Mass Indeks) wskaźnik masy ciała jest jednym z najczęściej mierzonych parametrów, jeśli chodzi o sport czy dietetykę. Pozwala on na dokładne przeanalizowanie masy ciała danej osoby i dostosowanie jej do średniej dla danej populacji. Dzięki temu jesteśmy w stanie określić, czy nasza waga jest prawidłowa, czy może należy nad nią popracować. Klasyfikacja ta nie jest jednak dla wszystkich taka sama. Warto więc dowiedzieć się więcej, by poprawnie obliczyć swój wskaźnik BMI i wyciągnąć z niego jak najwięcej cennych informacji.

BMI co to jest i jak je obliczyć?

Podstawa do obliczenia tego wskaźnika jest zastosowanie wzoru, który uwzględnia dane takie jak masa ciała, wzrost, płeć oraz wiek. Dzięki takim obliczeniom uzyskamy wskaźnik masy ciała, który pozwoli nie tylko określić jej prawidłowość, ale także pozwoli oszacować ryzyko wystąpienia wielu chorób cywilizacyjnych, takich jak miażdżyca, choroba niedokrwienna serca czy cukrzyca typu 2. Dzięki kontroli BMI możemy zdecydowanie łatwiej obserwować zmiany zachodzące w masie naszego ciała i możemy w porę zareagować na pojawiające się niepokojące wzrosty lub spadki wagi.


ZOBACZ TEŻ: Indeks glikemiczny – czym jest i jakie ma znaczenie dla zdrowia?


BMI jak obliczyć – wzór

Kto wymyślił BMI? Autorem pomysłu stworzenia współczynnik masy ciała był Adolf Quetelet, wbrew pozorom nie lekarz, a belgijski matematyk. Prowadził on badania, które miały na celu unifikację przyczyn zgonów w poszczególnych krajach, a także inne badania związane z medycyną. Wzór udało mu się opracować w 1832 roku, choć dopiero od 1972 roku zaczęto stosować dla niego nazwę BMI. Jak wygląda wzór i jak obliczyć BMI? Podstawowym obliczeniem jest ustalenie stosunku masy do wzrostu. Robimy to poprzez podzielenie masy ciała w kilogramach przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu. Podstawowy wzór prezentuje się więc następująco: equation.pdf 

Jakie są składowe wzoru na BMI?

Obliczanie BMI w podstawowej wersji jest naprawdę proste. Nie da się jednak ukryć, że do poprawnego obliczenia trzeba wziąć pod uwagę prawidłowe składowe. Istotną kwestią są jednostki. Masa musi być podana w kilogramach, natomiast wzrost w metrach. Jeśli podamy składowe w innych jednostkach, na przykład wzrost w centymetrach, obliczone BMI nie będzie miarodajne. Do analizy poprawności masy ciała są potrzebne też inne dane, takie jak wiek czy płeć, jednak nie umieszcza się ich w podstawowym wzorze.

Jaką rolę BMI odgrywa w zdrowym trybie życia?

Nawet jeśli jesteś osobą prowadzącą zdrowy styl życia i nie zauważasz u siebie problemów z wagą, warto, byś od czasu do czasu sprawdził swoje BMI. Dzięki temu będziesz w stanie szybciej zauważyć wszelkie niepokojące zmiany i w razie konieczności udać się do lekarza lub zmienić swój sposób odżywiania. By zrobić to szybciej, można wykorzystać aplikację liczącą BMI, kalkulator online czy jeszcze inne gotowe oprogramowanie, na przykład z opaski sportowej.

W jaki sposób należy interpretować BMI?

Aby odczytać wynik BMI, nie wystarczy sam wzór. Potrzeba będzie też tabela, odpowiednio dopasowana do wieku i płci osoby badanej. Wówczas należy odnaleźć w tabeli punkt odpowiadający wynikowi otrzymanemu z wzoru i sprawdzić, w którym polu znajduje się obliczona wartość. Miej jednak na uwadze, że w przypadku niektórych schorzeń czy indywidualnych cech organizmu mogą istnieć odstępstwa od prawidłowości analizy wyniku w standardowej tabeli. Wówczas najlepiej oblicz BMI w odniesieniu do tabeli wskazanej przez lekarza.

Jakie są zakresy i skala BMI?

Jakie są zakresy i skala BMI?

Jeśli chodzi o standardowe obliczenia BMI, skala podstawowa dla osób dorosłych przedstawia się następująco:

  • Wygłodzenie: <16,0 BMI
  • Wychudzenie: 16,0-16,99 BMI
  • Niedowaga: 17,0-18,49 BMI
  • Pożądana masa ciała: 18,5-24,99 BMI
  • Nadwaga: 25,0-29,99 BMI
  • Otyłość I stopnia: 30,0-34,99 BMI
  • Otyłość II stopnia (duża): 35,0-39,99
  • Otyłość III stopnia (chorobliwa): ≥40,0

Odnośnie wagi ciała, skalę tą można podzielić na cztery kategorie: niedowagę (wygłodzenie, wychudzenie i niedowaga), optimum (pożądana masa ciała), nadwagę oraz otyłość (I, II i III stopnia). Warto wiedzieć, że im dalej wynik jest umiejscowiony od optimum, zarówno w dół jak i w górę, tym większe ryzyko zachorowania za choroby związane z nieprawidłową masą ciała.

Czy BMI zawsze jest pomiarem wiarygodnym?

W większości przypadków, kiedy BMI jest prawidłowe w odniesieniu do podstawowej tabeli, najprawdopodobniej nie ma powodów do obaw i jest to wynik prawidłowy. Jednak istnieją pewne przypadki schorzeń, najczęściej przewlekłych, lub indywidualnych cech organizmu, które mogą zaburzać osiągane wyniki BMI. Czy ma sens liczenie ich w takim przypadku? Cóż, BMI jest dobrym punktem odniesienia przy leczeniu wielu chorób, nie tylko bezpośrednio związanych z wagą, ale na przykład także chorób diabetycznych czy hormonalnych. Dlatego mimo wszystko warto sprawdzić swój wynik i skonsultować go z lekarzem prowadzącym.

Kiedy BMI nie jest wiarygodne?

Największe problemy z liczeniem BMI towarzyszyły pediatrom. Z tego powodu dla dzieci tworzy się tzw. siatki centylowe, które pomagają określić prawidłowość masy ciała. Jednak dzieci rozwijają się fizycznie w bardzo różny sposób i w różnym tempie, co nierzadko prowadzi do uzyskania błędnie nieprawidłowych wyników. Możemy uzyskać na przykład informację, że nasze dziecko ma wagę jak najbardziej odpowiednią do wzrostu, ale oba te czynniki nie są odpowiednie dla wieku dziecka. Nie należy się jednak przejmować tym, kiedy BMI jest niewiarygodne – w większości przypadków wystarczy regularna kontrola rozwoju dziecka poprzez sprawdzanie, czy wzrost i waga proporcjonalnie wzrastają.

Kiedy BMI jest prawidłowe?

Prawidłowość BMI jest kwestią bardzo uogólnioną. Jednak jeśli jesteśmy osobą dorosłą i nie dotyczą nas żadne choroby związane z masą ciała, możemy skorzystać z gotowego szablonu prawidłowych wyników BMI. Jak obliczyć samemu prawidłowość wyniku uzyskanego po skorzystaniu z wzoru? Wystarczy dopasować swój wynik do poniższych przedziałów:

Pożądany wskaźnik BMI dla grup wiekowych:

  • 19-24 lata: 19,0-24,0
  • 25-34 lata: 20,0-25,0
  • 35-44 lata: 21,0-26,0
  • 45-54 lata: 22,0-27,0
  • 55-64 lata: 23,0-38,0
  • ≥65 lat: 24,0-29,0

BMI u dzieci – jakie są prawidłowe wartości?

Jak już wspomnieliśmy, u dzieci nie stosuje się klastycznej metody liczenia BMI, tylko siatkę centylową. Służy ona do określania prawidłowości rozwoju fizycznego na danym etapie. W celu zbadania prawidłowego obliczenia i odczytania wyniku z tabeli należy wziąć w tym przypadku pod uwagę więcej danych. Poza wagą, wzrostem i wiekiem, bierzemy tu tez pod uwagę płeć, a nawet czas trwania ciąży. Nie ma więc jednoznacznych prawidłowych wyników w tym przypadku.


ZOBACZ TEŻ: Koktajle odchudzające – koktajle, które odchudzają. Porady i przepisy


Alternatywy dla BMI – jakie inne wskaźniki mogą być warte uwagi?

Wiemy, że alternatywę dla BMI wśród dzieci stanowi metoda siatki centylowej. Natomiast najpopularniejsza alternatywa dla BMI wśród osób dorosłych to BAI, czyli Bodi Adiposity Inex – po polsku wskaźnik otłuszczenia ciała. W tym przypadku bierzemy pod uwagę obwód bioder oraz wzrost osoby badanej. Nie jest to jednak wciąż na tyle dopracowany system, by można było korzystać z niego bez konsultacji ze specjalistą. Póki co badania nad tym wskaźnikiem były przeprowadzane tylko wśród populacji Meksykańskiej i Amerykańskiej, co może nie mieć odniesienia w innych regionach świata.

BMI – podsumowanie

Mamy nadzieję, że wiesz już co nieco na temat BMI: co to jest i jak je obliczyć, a także jak prawidłowo zinterpretować wynik. Nic nie stoi więc na przeszkodzie, byś samodzielnie sprawdził swój wskaźnik masy ciała i zaczął go regularnie kontrolować. Pamiętaj tylko o dokładnym dokonaniu pomiaru wagi wzrostu – błędne dane mogą zafałszować wynik i doprowadzić do błędnej interpretacji wskaźnika. Jeśli zaobserwujesz też jakieś nieprawidłowości, nie obawiaj się skonsultować ich z lekarzem lub dietetykiem. Może jest to jeden z przypadków, kiedy BMI nie jest wiarygodne? Wówczas specjalista pomoże Ci skorygować wynik lub poprawić masę ciała, by zbliżyła się do prawidłowej.

Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.


Spodobało Ci się? Polub i Udostępnij!

Kasia Stankiewicz - PoznajZdrowie
Pasjonatka zdrowego trybu życia oraz zdrowego odżywiania. Naturalne metody są często najlepsze, o czym przekonuję się na każdym kroku. Dzielę się wiedzą oraz opisuję alternatywne sposoby dbania o własne zdrowie.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *